איתך בחירום | معكِ في حالات الطوارئ

בעתות חירום נשים נפגעות יותר. הן בסכנה גבוהה יותר לפיטורים או הוצאה לחל"ת, רובן האחראיות העיקריות לטיפול בילדים כאשר מסגרות החינוך מושבתות, האלימות בבתים גוברת בזמן שהנשקים במרחב הציבורי מתרבים, ולמרות כל אלו - הן הראשונות להדחק הצידה ממוקדי קבלת ההחלטות. אנחנו מרגישות את ההשפעות הייחודיות של המלחמה על נשים בכל הפרויקטים שלנו: במרכז זכויות הנשים הבדואיות הקמנו 16 מוקדי סיוע בכפרים הלא מוכרים, כדי לתת מענה לכמעט 1000 משפחות - נשים חד הוריות, חסרות מעמד, נשים במעגלי אלימות, עובדות קבלן שעבודתן הופסקה ועוד. משפחות שנותרו ללא מרחבים מוגנים וסובלות ממחסור במצרכים בסיסיים, כמו מזון וציוד עזרה ראשונה. באמצעות רשת מתנדבות שחיות בעצמן בכפרים הללו, אנו מחלקות אלפי סלי מזון, מסייעות במיצוי זכויות ומעניקות טיפולים רגשיים לנשים נפגעות חרדה וילדיהן. בקו החם עורכות הדין שלנו מתמודדות עם מאות פניות מעובדות שזכויותיהן נפגעו קשות בעקבות המצב, בהן נשים בהיריון, נשים חד הוריות, עובדות שעתיות, אימהות לילדים קטנים או לילדים עם מוגבלויות ועוד. אנחנו מגינות על קבוצות של עובדות שפוטרו יחד מאותו מקום עבודה, לעיתים אף ללא שימוע חוקי, פועלות מול ביטוח לאומי להבטחת זכויות של אוכלוסיות מוגנות ונאבקות בוועדות הכנסת כדי להרחיב את ההגנה על העובדות – להכיר בהן במסגרת ההסדרים הממשלתיים להגנה על עובדים בשעת חירום, להכניס אותן למודעות בתוכנית הסיוע הכלכלי ולשמור על מקומות העבודה והזכויות שלהן. היועצות לקידום מעמד האישה בחלק גדול מהרשויות המקומיות הערביות, שאמורות להוביל בקידום מענים לצרכי נשים במלחמה, למעשה מודרות מצוותי החירום, מישיבות המועצה והוועדות שלה ומשולחנות קבלת ההחלטות. פרויקט היועצות פועל בתקופה זו לחיזוק היועצות, הקניית כלים שיעזרו להן למצב את התפקיד ברשות ולבצע אותו בצורה המיטבית בתנאים הניתנים, וקידום מדיניות מול המוסדות השונים לשיפור וייעול התפקיד, כגון הוועד הארצי של ראשי הרשויות המקומיות הערביות, ועדת המעקב העליונה לציבור הערבי בישראל, הוועד הערבי לחירום, המשרד לקידום מעמד האישה ועוד. בפרויקט ליישום החלטה 1325 של מועצת הביטחון של האו"ם אנחנו ממשיכות לקדם פתרון ארוך טווח של שלום על ידי שילוב מנהיגות נשית ישראלית ופלסטינית וגיוון קולות במשא ומתן, תוך התייחסות לסוגיות של אלימות, שלום וביטחון באמצעות עדשה מגדרית. בימים אלו אנו גובות עדויות מנשים שנפגעו קשות מהמלחמה - לא רק כקורבנות או גיבורות אלא גם כנשים בעלות השקפות חשובות על הסכסוך ופתרונו, מקדמות מנהיגות נשית במשא ומתן ובמאמצי שלום ופועלות למיתון האלימות היומיומית על ידי צמצום כלי הנשק הביתיים והסדרת תהליכי הרישוי. תרומה לאיתך מעכי תבטיח את המשך המאבק שלנו לשמירה על זכויותיהן וביטחונן של הנשים הפגיעות ביותר בחברה הישראלית. -- עמותת "איתך מעכי – משפטניות למען צדק חברתי" היא עמותה יהודית ערבית שפועלת משנת 2001 לקידום שוויון מגדרי. העמותה עוסקת בעולם המשפט מתוך ראייה פמיניסטית, אשר לוקחת בחשבון את הפערים החברתיים, הגיאוגרפיים, הלאומיים, האתניים והכלכליים בחברה בישראל, ופועלת כדי לכלול במוקדי קבלת ההחלטות את זוויות המבט הייחודיות של נשים מכלל הקבוצות בחברה ולהבטיח את נגישותן המלאה למימוש זכויותיהן. النساء أكثر تضرّرًا أثناء الطوارئ. النساء أكثر عرضةً للفصل من العمل أو إخراجهن لإجازات غير مدفوعة الأجر، ومعظمهن يحملنَ المسؤوليّة الأولى والأخيرة عن رعاية الأطفال في الوقت الّذي تُعطَّل فيه الأطر التعليمية، كما يزداد العنف الأسري في الوقت الّذي ينتشر فيه السلاح بكثرة في الحيّز العام، ورغم هذا كلّه، هنَّ أوّل من يُستبعدنَ عن مواقع اتّخاذ القرار. نحن نلمس التأثيرات الخاصّة للحرب على النساء في كافّة نشاطاتنا ومشاريعنا: في مركز حقوق النساء البدويّات، أنشأنا 16 مركزًا لتقديم المساعدات في القرى غير المعترف بها، لنقدّم من خلال ذلك حلولًا واستجابات لما يقارب 1000 أسرة - نساء أحاديّة الوالديّة، فاقدات للمكانة القانونيّة، نساء في دوائر العنف، عاملات لدى مقاولين واللاتي أوقفنَ عن العمل، وغيرهن. إضافة لعائلات تُركت دون أماكن محميّة، والّتي تعاني من نقص في الاحتياجات الأساسيّة، كالغذاء ومعدّات الإسعافات الأوّليّة. من خلال شبكة من المتطوّعات اللاتي يعشنَ في هذه القرى، نقوم بتوزيع آلاف السلال الغذائيّة، ونساعد في استخلاص الحقوق، كما ونوفّر علاجات عاطفيّة للنساء وأطفالهن الّذين تعرّضوا للصدمات، ويعانون من التوتّر والفزع. من خلال خط التوجّهات، تعالج محاميّاتنا مئات التوجّهات من عاملات تضرّرت حقوقهن بشكل واضح وصارخ بسبب الوضع الراهن، بما في ذلك نساء حوامل، نساء أحاديّة الوالديّة، عاملات بأجرة ساعاتيّة، أمّهات لأطفال صغار أو لأطفال ذوي إعاقة، وغير ذلك. نحن ندافع عن مجموعات من العاملات اللاتي فُصلنَ معًا من نفس مكان العمل، وأحيانًا حتّى بدون جلسة استماع قانونيّة، كما ونعمل أمام التأمين الوطني لضمان حقوق القطاعات السكّانيّة المحميّة، ونناضل في لجان الكنيست لتوسيع مجال حماية العاملات، من خلال الاعتراف بهنّ في إطار الترتيبات الحكوميّة لحماية العاملين في حالات الطوارئ، ورفع مستوى توعيتهن في برنامج المساعدات الاقتصاديّة، والحفاظ على أماكن عملهن وحقوقهن. تُستبعد المستشارات للنهوض بمكانة المرأة في العديد من السلطات المحلّيّة العربية عن طواقم الطوارئ، واللاتي يُفترض أن يَقُدنَ مسألة تعزيز الحلول والاستجابات لاحتياجات النساء أثناء الحرب، كما تُستبعد من جلسات المجلس ولجانه، وكذلك من طاولات اتّخاذ القرارات. يعمل مشروع المستشارات هذه الفترة على تعزيز عمل المستشارات وتزويدهن بالأدوات الّتي تساعدهن على تثبيت هذه الوظيفة وموضعتها في السلطة المحلّيّة، وأداء مهام هذه الوظيفة على أفضل ما يكون في ظلّ الظروف القائمة، وتعزيز السياسات مع مختلف المؤسّسات لتحسين وتنجيع هذه الوظيفة، مثل اللجنة القطريّة لرؤساء السلطات المحلّيّة العربيّة، لجنة المتابعة العليا للجماهير العربيّة في إسرائيل، الهيئة العربيّة للطوارئ، سلطة النهوض بمكانة المرأة وغيرها. من خلال مشروع تنفيذ القرار 1325 الصادر عن مجلس الأمن التابع للأمم المتحدة، نواصل تعزيز حلٍّ طويل الأمد للسلام من خلال دمج القيادات النسائيّة الإسرائيليّة والفلسطينيّة وضمان تنوّع الأصوات في المفاوضات، مع التطرّق لقضايا العنف والسلام والأمن من خلال العدسة الجندريّة. نقوم هذه الأيّام بجمع شهادات من نساء تضرّرنَ كثيرًا من هذه الحرب، ولا نقصد فقط نساء ضحايا أو بطلات، وإنّما أيضًا نساء لديهن وجهات نظر مهمّة وضروريّة حول النزاع وسبل حلّه، ونساء يعزّزنَ القيادة النسائيّة في المفاوضات وفي جهود السلام، ويسعينَ للحدّ من العنف اليومي من خلال تقليص الأسلحة المنزليّة وتنظيم إجراءات الترخيص. يضمن التبرّع لإيتاخ معكِ استمرار نضالنا للحفاظ على حقوق وسلامة النساء الأكثر استضعافًا وتضرّرًا في المجتمع الإسرائيلي. --- جمعيّة "إيتاخ معكِ - حقوقيّات من أجل العدالة الاجتماعيّة" هي جمعيّة يهوديّة عربيّة تعمل منذ عام 2001 على تعزيز المساواة الجندريّة. تتعامل الجمعيّة مع عالم الحقوق من وجهة نظر نسويّة، بحيث تأخذ بعين الاعتبار الفوارق الاجتماعيّة، الجغرافيّة، القوميّة، العرقيّة والاقتصادية في المجتمع الإسرائيلي، وتعمل على دمج وجهات النظر الخاصّة بالنساء من كافّة فئات المجتمع في مراكز صنع القرارات، وضمان إمكانيّات تحصيل حقوقهن بالمطلق.